egiari-zor-txaloak.jpg

Nor gara?

Egiari Zor Fundazioa 2012. urteko apirilaren 22an sortu zen. Xede du lan egitea Estatuaren orotariko biolentziak jasan dituzten biktimen eskubideen alde.

Euskal Herriko gatazkaren testuinguruan Estatuen biolentziak hildako pertsonen senideek, zaurituek eta torturak jasandakoek osatzen dute.

Sektore zabala eta plurala gara, ikuskera anitzeko pertsonak elkartzen dituena.

Zergatik sortu ginen?

Biktima gisara, urteetan aitortza ofizialik jaso ez dugulako sortu ginen: Estatuak monpolizatutako datuen artean ez ginen aintzat hartuak. Hortaz, elkartzen gaituena da guztiok jasan izan dugula modu bateko edo besteko bortxa, eta egundo, pairatutako horren erantzunkizunik inork ez duela bere gain hartu.

Zertarako sortu ginen?

Estatuaren biktimen sufrimendua bertute bilakatu, eta bake prozesuaren aldeko ekarpena egiteko elkartu ginen, Euskal Herrian, 2011. urteko ETAren su etenaren ostean zabaldutako abagune historiko berriaren testuinguruan.

Gatazkaren arrazoiak eta ondorioak politikoak izanik, akordio politikoa eta de­mokratikoa ahalbidetuko duen konponbidea lortzeko lan egiteko bokazioa dugu.

Zerk elkartzen gaitu

Honakoa da gure konpromiso nagusia: lan egitea gizarte berri bat eraikitzearen alde, oinarri izango dituena elkarbizitza, giza eskubideak eta bakea.

Euskal jendarteak ez du jakin urteetan bizi izandako giza eskubideen urraketa etengabeak gelditzen. Horiei amaiera emateko elkarrizketa, akordio eta negoziazio bide guztiek huts egin dute.

Berriro inoiz ezin da horrelakorik errepikatu. Hori da gure oinarrizko konpromiso etikoa.

Gainera, bat egiten dugu honako beste printzipioekin:

  • Beharrezkoa da gatazka ikuspegi integraletik jorratzea eta hori posible egiteko baliabideak eskaintzea: heriotzak, exekuzio estrajudizialak, desagertze behartuak, zauriak, torturak, mehatxuak eta bestelako sufrimendu guztiak drama indibidual eta kolektiboa dira. Tragedia hori osotasunean aitortu, onartu eta erreparatu beharra dago.

  • Indarkeria ororen erabileraren kontrako jarrera: inoiz ez zen horrelakorik gertatu behar. Eta ez dugu ahaztu behar oraindik ere bizirik dirautela zenbait indarkeria formak. Horien guztien behin betiko amaiera exijitzen dugu.

  • Egia osoa aintzat hartzen duten gatazkaren kontakizun poliedriko eta anitzak beharrezkoak dira.

  • Biktimen instrumentalizazioaren kontrako jarrera: biktimen erabilera interes alderdikoiak eta partikularrak defendatzeko arbuiatzen dugu.

  • Biktimen arteko kategorizaziorik ez: pareko giza eskubideen urraketa guztiei erantzun berbera ematea exijitzen dugu.

  • Biktimen aitortza eta erreparazio osorako mekanismo berritzaileak beharrezkoak dira: biktima ororen aitortza eta erreparaziorako logika eta mekanismo berritzaileak saiatzearen aldekoak gara, ez baitugu sinisten zigorra bilatzen duen eredu tradizionala justizia egiteko tresna bakarra denik. Zentzu horretan, egia justiziarako mekanismo gisara aldarrikatzen dugu.

Zein da gure lana?

Gure lan ildo nagusiak lau dira:

1. Gaur egun arte euskal gatazkaren biktimek jasan duten kategorizazioa gainditzea eta giza eskubideen urraketa berdinak jasan dituzten pertsona guztiei aitortza maila berdina ziurtatzea. Horretarako, dauden legezko baliabideak biktimen zerbitzura jartzen ditugu (tramitazioetan lagunduaz, aholkularitza emanaz...), edota aitortza posible egin dezaketen mekanismo berritzaileak martxan jartzeko lan egiten dugu.

2. Ezkutuan dauden egiak itzaletik argira ateratzea. Gatazkaren baitan bizi izandako sufrimendu askok eta askok ezkutuan diraute oraindik, ezagutzen ez ditugulako edo nahita estali izan direlako. Horiek argitara ateratzeko, ezagutu eta ezagutzera emateko, egiten dugu lan, bermatzeko etorkizunean bizi izandako sufrimendua berriro ez dela errepikatuko. Horretarako, kasu zehatzen inguruko hitzaldi sortak antolatzen ditugu edo ikerketa lanak burutzen ditugu.

3. Bizikidetza eraikitzeko justizia eredu berria beharrezkoa dela aldarrikatzea: gatazkaren ondorio guztiak konponduta eta gaindituta dauden eszenatoki bat erdiesteko, sufrimendu gehiago ez eragitea ezinbestekoa da. Hortaz, zigorra baino, egia helburu duen justizia eredu alternatibo bat eraikitzea beharrezkoa dela uste dugu, gatazka gehiago ez luzatzeko, honen ondorioak ez betikotzeko eta konponbidea ez oztopatzeko. Hori euskal jendarteko sektore sozial eta instituzional ahalik eta zabalenen konpromisoa oinarri hartuta izango da soilik posible. Hausnarketa hori gizarteratzen saiatzen gara gure eguneroko jardunean.

4. Gure biktimarioen inpunitatearen salaketa publikoa: lan egiten dugu ezagutzeko, ezagutzera emateko eta publikoki salatzeko zein diren kolpatu gintuzten krimenen atzean dauden arduradun zuzenak eta zeharkakoak, gaur egun oraindik askok eta askok zigorgabe dirautelako.